Üçlü Zirve Kasım Ayında Yapılacak

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya ile savaşın sona erdirilmesine yönelik ABD, Ukrayna ve Rusya arasında üçlü görüşmelerin kasım ayında başlayacağını açıkladı. Barış sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Zelenski, bazı teknik sorunların çözüldüğünü belirtirken hava savunması, güvenlik garantileri ve toprak meselesinde anlaşmazlıkların sürdüğünü vurguladı. ABD ile iki sorun çözüldü, hava savunmasında ilerleme yavaş Zelenski, sosyal medya hesabından Ukrayna'da yayın yapan bir televizyon kanalına verdiği röportajın bazı bölümlerini paylaştı. Ukrayna lideri, 20 Ekim'de Norveç'in başkenti Oslo'da Avrupa ülkelerinin temsilcilerinin de katılımıyla ABD tarafıyla gerçekleştirilen görüşmelerde üç temel sorunun gündeme geldiğini belirtti. Hava savunmasındaki eksiklikler, Starlink ve Starshield sistemlerinin kullanımına getirilen kısıtlamalar ile ABD'nin istihbarat paylaşımına yönelik sınırlamaların ele alındığını aktaran Zelenski, istihbarat paylaşımı ve uydu iletişimi konularındaki sorunların çözüme kavuştuğunu ifade etti. Zelenski, bu gelişme nedeniyle ABD yönetimine ve kendi ekibine teşekkür etti. Hava savunması konusunda ise henüz istenen noktaya ulaşılamadığını belirten Zelenski, Patriot hava savunma sistemleri için füze tedarikinde ilerleme kaydedildiğini ancak sürecin çok yavaş ilerlediğini söyledi. Ukrayna lideri, teslimat sözü verilmesine rağmen aylarca beklenmesini eleştirerek bu durumun kabul edilemeyeceğini dile getirdi. “Ukrayna'nın tarafsızlığı tartışmaya açık değil” Barış anlaşması kapsamında Ukrayna'ya verilecek güvenlik garantilerinin Rusya tarafından belirlenmesine karşı çıkan Zelenski, ülkenin askeri kapasitesine yönelik kısıtlamaların ve tarafsızlık konusunun müzakere edilemeyeceğini savundu. Toprak meselesinin ise ancak ülke liderlerinin katılacağı görüşmelerde ele alınabileceğini belirten Zelenski, bu konuyu kırmızı çizgi olarak nitelendirdi. ABD tarafından gündeme getirilen toprak takası önerisini de kabul etmediklerini kaydeden Ukrayna lideri, herhangi bir toprağı başka bir kazanım karşılığında takas etmeyeceklerini söyledi. Görüşmelere açık olduklarını belirten Zelenski, teknik konuların heyetler düzeyinde, toprak meselesinin ise liderler arasında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Zelenski'den yaptırımların kaldırılmasına itiraz ABD'nin Rusya'ya yönelik bazı yaptırımları kaldırmasına da değinen Zelenski, Rusya'ya uygulanan tüm yaptırımların kaldırıldığı bir ortamda üçlü liderler toplantısına katılmak istemediğini belirtti. Yaptırımların Rusya'nın müzakereye katılmasını sağlamak amacıyla değil, Ukrayna'ya yönelik saldırıları nedeniyle uygulandığını savunan Zelenski, bu yaptırımların ancak savaşın sona erdirilmesi sürecinde kaldırılabileceğini dile getirdi. Yaptırımların erken kaldırılmasının Ukrayna'nın müzakere gücünü azaltacağını belirten Zelenski, böyle bir durumda ellerindeki kozların önemli ölçüde azalacağına dikkat çekti. “Savaş liderler olmadan tamamen sona erdirilemez” Oslo'daki görüşmelerde ABD tarafının Ukrayna'dan somut beklentilerini açıklamasını istediğini aktaran Zelenski, teknik heyetlerin kasım ayında yapacağı toplantıların tek başına savaşı sona erdirmeye yetmeyeceğini söyledi. Ukrayna lideri, kapsamlı bir barış için devlet başkanlarının da bir araya gelmesi gerektiğini vurguladı. Zelenski, liderler toplantısının hemen gerçekleşmemesi durumunda enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulması, denizde ateşkes sağlanması, tahıl sevkiyatının güvence altına alınması ve esir takası gibi konularda anlaşma yapılmasını önerdiğini belirtti. Oleşki bölgesinde geçici ateşkes planı Zelenski, ABD'nin 27 Ekim'den itibaren Oleşki bölgesinde ateşkes önerisinde bulunduğunu da açıkladı. Plan kapsamında ateşkesin birkaç gün sürmesi ve bölgeye ABD, Ukrayna ve Rusya'dan insani yardım heyetlerinin gelmesi öngörülüyor. Ukrayna lideri, bölgedeki bazı kişilerin Ukrayna kontrolündeki alanlara tahliye edileceğini belirterek önceliklerinin sivilleri ablukadan çıkarmak ve yaşamlarını güvence altına almak olduğunu söyledi. Barış görüşmelerinin adresi Abu Dabi Zelenski, 23 Ekim'de yaptığı açıklamada, Ukrayna, Rusya ve ABD'den müzakerecilerin kasım ayının ilk yarısında Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de teknik düzeyde görüşmek üzere anlaştığını duyurmuştu. Ukrayna lideri, teknik görüşmelerin ardından üç ülkenin liderlerinin de bir araya gelmesini umduğunu ifade etmişti. Kasım ayında yapılması planlanan temasların, savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik sürecin geleceği açısından önem taşıması bekleniyor.