Üç Ülkeden Barış Zirvesi İçin Ortak Mesaj

ABD, Azerbaycan ve Ermenistan, ABD Başkanı Donald Trump’ın ev sahipliğinde, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın katılımıyla Beyaz Saray’da gerçekleştirilen barış zirvesinin birinci yıl dönümü dolayısıyla ortak bildiri yayımladı. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığınca paylaşılan bildiride, bir yıl önce Trump, Aliyev ve Paşinyan’ın Beyaz Saray’da tarihi bir zirvede bir araya geldiği hatırlatıldı. Zirvede Aliyev ve Paşinyan’ın barışa yönelik Ortak Bildiri’yi imzaladığı belirtildi. Barış anlaşması taslağı paraflandı Bildiride, üç liderin huzurunda Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanlarının, “Ermenistan Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında Barış ve Devletlerarası İlişkilerin Tesisi Hakkında Anlaşma” taslağını parafladığı aktarıldı. Üç ülkenin, zirvenin birinci yılında kaydedilen ilerlemelerden “derin gurur” duyduğu ifade edildi. Onlarca yıl süren çatışmayı sona erdiren zeminin güçlendirilmesi ve Güney Kafkasya’nın daha müreffeh bir geleceğe taşınması yönündeki kararlılık vurgulandı. Bildiride ayrıca, barışın sağlanmasına yönelik çabaları dolayısıyla Aliyev ve Paşinyan’ın Trump’ı birlikte Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdiği kaydedildi. Azerbaycan-Ermenistan sınırında istikrar vurgusu Azerbaycan-Ermenistan sınırı boyunca istikrarın korunduğuna dikkat çekilen bildiride, iki tarafın ilişkilerin normalleştirilmesi, sınırların belirlenmesi ve kalıcı istikrarın sağlanması amacıyla güven artırıcı adımlar attığı belirtildi. Tarafların attığı adımların, bölgede uzun yıllardır devam eden çatışmaların ardından kalıcı barışın tesis edilmesi açısından önem taşıdığı ifade edildi. TRIPP'te altyapı çalışmaları hız kazandı Bildiride, çok modlu bir ulaşım güzergahı olarak planlanan Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Güzergahı'nın (TRIPP) fikir aşamasından uygulama sürecine geçtiği belirtildi. TRIPP altyapısının geliştirilmesine öncülük edecek TRIPP Kalkınma Şirketinin kurulmasına ilişkin ABD-Ermenistan anlaşmasının imzalandığı, Ermenistan’da ise mühendislik ve araştırma çalışmalarının sürdüğü aktarıldı. Azerbaycan’ın kendi topraklarında, Ermenistan’daki TRIPP güzergahına bağlanacak kara yolu ve demir yolu projelerinin büyük bölümünü tamamladığı kaydedildi. Üç ülkenin ayrıca güzergah boyunca elektrik iletim hattı kurulmasını desteklediği bildirildi. ABD'den Orta Koridor'a 201 milyon dolarlık destek Ortak bildiride, ABD’nin Güney Kafkasya ve Orta Asya’daki Trans-Hazar Ticaret Güzergahı’na, diğer adıyla Orta Koridor’a, özel sektör yatırımlarını çekmek amacıyla Trans-Hazar Girişim Fonu’na 201 milyon dolar tahsis ettiği belirtildi. ABD’nin Azerbaycan ve Ermenistan ile ekonomik ve stratejik alanlardaki ilişkilerini de derinleştirdiği ifade edildi. Bu kapsamda enerji güvenliği, sınır altyapısı ve güvenliği, yapay zeka, yarı iletkenler ve kritik madenler gibi alanlarda çeşitli anlaşmalar ve mutabakat zabıtlarının imzalandığı kaydedildi. Azerbaycan, Ermenistan'a transit kısıtlamalarını kaldırdı Bildiride, Beyaz Saray’da düzenlenen Barış Zirvesi’nin ruhuna uygun olarak Azerbaycan’ın Ermenistan’a yönelik tüm transit kısıtlamalarını tek taraflı olarak kaldırdığı açıklandı. Son bir yılda Azerbaycan üzerinden Ermenistan’a ve Ermenistan’dan yaklaşık 60 bin ton yük taşındığı belirtildi. Ayrıca Azerbaycan’ın Ermenistan’a 20 bin ton petrol ürünü tedarik ettiği aktarıldı. İki ülkenin, karşılıklı ticaret hacmini artırmaya yönelik çalışmalarını sürdürdüğü ifade edildi. İki ülke arasında internet anlaşması Bildiride, Azerbaycan ve Ermenistan’daki telekomünikasyon operatörlerinin de bir internet anlaşması imzaladığı belirtildi. Anlaşmanın bölgesel bağlantı güzergahlarının çeşitlendirilmesine, Güney Kafkasya’daki iletişim altyapısının güvenilirlik ve dayanıklılığının artırılmasına ve Avrasya telekomünikasyon ağlarının geliştirilmesine katkı sağlamasının hedeflendiği kaydedildi. AGİT Minsk Grubu feshedildi Ortak bildiride, çatışma döneminin sona ermesinin bir diğer göstergesi olarak AGİT Minsk Grubu ve ilgili yapılarının, Azerbaycan ve Ermenistan’ın ortak başvurusu üzerine feshedildiği hatırlatıldı. Azerbaycan ve Ermenistan’ın, ABD’nin davetiyle Barış Kurulu’na katıldığı da bildiride yer aldı. Bu adımın, iki ülkenin daha barışçıl ve müreffeh bir dünyanın oluşturulmasına yönelik çabalarda ABD ile birlikte hareket ettiğini gösterdiği ifade edildi. Egemenlik ve toprak bütünlüğüne vurgu Bildiride, Azerbaycan ve Ermenistan’ın uluslararası tanınmış sınırları içerisindeki egemenlik, toprak bütünlüğü ve yargı yetkilerine yönelik “sarsılmaz desteklerini” yeniden teyit ettiği belirtildi. Üç ülkenin, Güney Kafkasya’nın “olağanüstü ekonomik potansiyelinin” ortaya çıkarılması konusundaki kararlılığı da vurgulandı. ABD’nin, Azerbaycan ve Ermenistan ile imzalanan ikili anlaşmalar ve mutabakat zabıtlarının tam olarak uygulanmasına bağlılığını sürdürdüğü, aynı zamanda iki ülkeyle ikili ilişkilerini daha da güçlendirmeyi hedeflediği kaydedildi. “Verilen sözler yerine getiriliyor” Bildirinin sonunda, “Gerçek barış bir günde elde edilmez, ancak Başkan Trump’ın ifade ettiği gibi verilen sözler yerine getiriliyor.” ifadelerine yer verildi. Azerbaycan ve Ermenistan’ın kalıcı barışa doğru attığı adımların dünya için örnek teşkil ettiği belirtilen bildiride, Güney Kafkasya’nın geleceğine ilişkin iyimser mesaj verildi. Üç ülke, bölgenin önünde “parlak ve müreffeh bir gelecek” bulunduğuna yönelik beklentisini de ortaya koydu.