Trump için kritik sınav

ABD’de 3 Kasım’da gerçekleştirilecek Kongre ara seçimleri, Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminin geri kalanında izleyeceği politikalar açısından kritik önem taşıyor. Temsilciler Meclisinin tamamı, Senatonun ise 35 sandalyesi için yapılacak seçimlerde Cumhuriyetçiler mevcut çoğunluklarını korumaya, Demokratlar ise Kongrenin kontrolünü ele geçirmeye çalışacak. Son anketler Demokratların yarışta avantajlı olduğunu gösteriyor. KONGRE İÇİN KRİTİK YARIŞ Amerikalı seçmenler, Temsilciler Meclisindeki 435 sandalyenin tamamı ile Senatodaki 35 sandalye için oy kullanacak. Ayrıca 36 eyalette valilik seçimleri yapılacak. Eyalet yasama organları ve yerel yönetimlerde de yeni isimler belirlenecek. Son iki yıldır Kongrenin iki kanadında da çoğunluğu elinde bulunduran Cumhuriyetçiler, bu üstünlüğü sürdürmek istiyor. Demokratların hedefi ise her iki kanatta da çoğunluğu sağlayarak Trump yönetiminin yasama faaliyetleri üzerindeki etkisini artırmak. ARA SEÇİMLER NEDEN ÖNEMLİ? ABD’de başkanlık seçimleri dört yılda bir, Kongre seçimleri ise iki yılda bir düzenleniyor. Başkanın görev süresinin ortasına denk gelen seçimler, ara seçim olarak adlandırılıyor. Temsilciler Meclisi üyeleri iki yıllığına seçilirken, senatörler altı yıllık görev yapıyor. Senatodaki sandalyelerin yaklaşık üçte biri her iki yılda bir yenileniyor. Seçimlerin ardından oluşacak yeni Kongre, 3 Ocak 2027'de göreve başlayacak. Böylece 2027 ve 2028 yıllarında Trump yönetiminin karşılaşacağı siyasi tablo da şekillenecek. EYALETLERE GÖRE SEÇİM KURALLARI DEĞİŞİYOR Seçimlerin yürütülmesi ve oyların sayılması eyaletlerin sorumluluğunda bulunuyor. Seçmenler eyaletlerindeki düzenlemelere göre sandıkta, erken oy kullanarak veya posta yoluyla tercihlerini bildirebiliyor. Kimlik ibrazı, seçmen kaydı ve posta yoluyla gönderilen oyların kabul şartları da eyaletten eyalete farklılık gösteriyor. Trump'ın özellikle posta yoluyla oy kullanma ve kimlik kontrolüne ilişkin eleştirileri, seçim sürecinin tartışmalı başlıkları arasında yer alıyor. SONUÇLARIN NETLEŞMESİ GÜNLER SÜREBİLİR ABD genelinde sandıklar aynı saatte kapanmıyor. Doğu ve batı eyaletleri arasındaki saat farkı nedeniyle sonuçlar farklı zamanlarda açıklanmaya başlıyor. Özellikle oy farkının düşük olduğu bölgelerde posta oylarının sayılması ve olası itirazlar nedeniyle kesin sonuçların ortaya çıkması birkaç gün sürebiliyor. ERKEN OY KULLANIMINDA DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ Seçimlere katılımın yüksek olması beklenirken, ABD medyasına yansıyan verilere göre 47 eyalet ve başkent Washington'da 43 milyondan fazla seçmen erken oy kullandı veya posta yoluyla oyunu gönderdi. Bu rakamın 2022 ara seçimlerinin aynı dönemindeki seviyeyi yaklaşık 10 milyon aştığı belirtiliyor. Siyasi kutuplaşmanın derinleşmesi ve Trump yönetimine yönelik tartışmaların seçmen katılımını etkilediği değerlendiriliyor. TEMSİLCİLER MECLİSİNDE ÇOĞUNLUK HESABI 1 Kasım itibarıyla Temsilciler Meclisinde 218 Cumhuriyetçi, 214 Demokrat ve 1 bağımsız üye bulunuyor. İki sandalye ise boş durumda. Mecliste çoğunluk için 218 sandalye yeterli oluyor. Demokratların kontrolü ele geçirebilmesi için mevcut sandalye sayılarına en az 4 yeni sandalye eklemesi gerekiyor. Mecliste çoğunluğu sağlayan parti, başkanın belirlenmesinden yasama gündeminin oluşturulmasına ve komitelerin yönetimine kadar birçok alanda söz sahibi oluyor. Demokratların kazanması halinde Trump yönetiminin politikaları üzerindeki Kongre denetiminin artması bekleniyor. SENATODA GÖZLER KRİTİK EYALETLERDE 100 üyeli Senatoda Cumhuriyetçiler 53 sandalyeyle çoğunluğu elinde tutuyor. Demokratlar ve kendileriyle birlikte hareket eden iki bağımsız senatörün toplam sandalye sayısı ise 47. Demokratların çoğunluğu elde edebilmesi için Cumhuriyetçiler karşısında net 4 sandalye kazanması gerekiyor. Georgia, Michigan, Maine, Alaska, Kuzey Carolina, Ohio ve Iowa seçim yarışının yakından takip edildiği eyaletler arasında bulunuyor. SENATO, TRUMP YÖNETİMİ İÇİN NEDEN KRİTİK? Senato, federal yargıçların ve üst düzey kamu görevlilerinin atamalarını onaylama, uluslararası anlaşmaları değerlendirme gibi önemli yetkilere sahip. Öte yandan Senatoda çoğunluğu elde etmek, tüm yasa tekliflerinin kolaylıkla kabul edileceği anlamına gelmiyor. Birçok düzenlemede görüşmelerin sona erdirilerek oylamaya geçilebilmesi için 60 senatörün desteği gerekiyor. Filibuster olarak bilinen yöntem, yasa süreçlerinin uzamasına veya engellenmesine yol açabiliyor. ANKETLER DEMOKRATLARI İŞARET EDİYOR RealClearPolitics tarafından derlenen anketlerde Demokratların seçim yarışında öne çıktığı görülüyor. Tahminlere göre Demokratların Senatoda 4 sandalye kazanarak 51'e, Temsilciler Meclisinde ise 24 ilave sandalye elde ederek 239'a ulaşması bekleniyor. Bu tablo, Kongrenin iki kanadında da çoğunluğun el değiştirebileceğine yönelik beklentileri güçlendiriyor. TRUMP'IN SON İKİ YILININ ROTASI DEĞİŞEBİLİR Ara seçimler, ABD başkanları için görev performanslarının seçmen tarafından değerlendirildiği önemli bir sınav niteliği taşıyor. Cumhuriyetçilerin Kongrede çoğunluğu kaybetmesi halinde Trump'ın bütçe, vergi ve göçmenlik politikalarını hayata geçirmesi zorlaşabilir. Özellikle Temsilciler Meclisinin Demokratların kontrolüne geçmesi, Beyaz Saray'ın yasa ve bütçe girişimlerinde ciddi engellerle karşılaşmasına neden olabilir. Seçim sonuçlarının yalnızca Trump'ın görev süresinin kalan iki yılını değil, 2028 başkanlık yarışı öncesinde siyasi dengeleri de etkilemesi bekleniyor.