Mekke Savunma Anlaşması Komisyon’dan Geçti

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, TBMM Dışişleri Komisyonu’ndan geçti. Anlaşma kapsamında taraf ülkelerden birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılması ve savunma alanında kapsamlı iş birliği yapılması öngörülüyor. Teklifin yasalaşması için Genel Kurul’da kabul edilmesi gerekiyor. MEKKE’DE İMZALANAN ANLAŞMA MECLİS GÜNDEMİNDE AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında toplanan Dışişleri Komisyonu’nda, anlaşmanın içeriği ve Türkiye’ye getireceği yükümlülükler değerlendirildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman tarafından 7 Ağustos’ta Mekke’de imzalanan anlaşmaya ilişkin kanun teklifi, 20 Ekim’de TBMM Başkanlığına sunulmuştu. ORTAK SAVUNMA VE ASKERİ DESTEK ÖNGÖRÜLÜYOR Toplam 16 maddeden oluşan anlaşmanın ikinci maddesi, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış kabul edilmesini öngörüyor. Bu durumda saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkanlar da dahil olmak üzere mevcut araçlarla destek sağlanması hedefleniyor. Anlaşma; savunma sanayisi, istihbarat paylaşımı, lojistik destek ve terörle mücadele alanlarında da iş birliğinin geliştirilmesini kapsıyor. Dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının yer alacağı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin yılda iki kez toplanması planlanıyor. GÜMRÜKÇÜ: ANLAŞMA SAVUNMA ODAKLI Komisyonda sunum yapan Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını ve tamamen savunma odaklı olduğunu belirtti. Gümrükçü, düzenlemenin NATO başta olmak üzere Türkiye’nin üyesi olduğu uluslararası ittifakları tamamlayıcı nitelik taşıdığını, mevcut yükümlülüklerin yerine geçmediğini ifade etti. OKTAY: ÜÇÜNCÜ ÜLKELERE KARŞI BLOKLAŞMA DEĞİL Komisyon Başkanı Fuat Oktay da anlaşmanın yayılmacılık veya üçüncü ülkelere karşı bir blok oluşturma amacı taşımadığını vurguladı. Oktay, iş birliğinin müşterek savunma, terörle mücadele ve savunma sanayisinde yerli imkanların geliştirilmesi olmak üzere üç temel alana dayandığını kaydetti. Oktay, ortak savunma hükümlerinin otomatik olarak devreye girmeyeceğini, uygulanacak adımların taraf ülkelerin anayasal ve ulusal prosedürleri çerçevesinde belirleneceğini söyledi. Anlaşmaya yeni ülkelerin katılımının ise Türkiye dahil mevcut tarafların onayına bağlı olacağını belirtti. ANLAŞMADAN ÇEKİLMEYE 10 YIL SINIRI Anlaşma kapsamında tarafların ilk 10 yıl boyunca çekilme hakkını kullanamaması öngörülüyor. Savunma iş birliğinin koordinasyonu için oluşturulacak komitenin sekretaryası Suudi Arabistan’da bulunacak, ilk genel sekreter ise Pakistan vatandaşı olacak. SON KARAR GENEL KURUL’DA Dışişleri Komisyonu’nda kabul edilen kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nun gündemine gelecek. Teklifin Genel Kurul’da da kabul edilmesi halinde anlaşmanın onay sürecinde bir sonraki aşamaya geçilecek. Anlaşma, son onay belgesinin komite sekretaryasına teslim edilmesiyle yürürlüğe girecek.