Fon Tasfiyesi TBMM Gündeminde

AK Parti, tasfiyesine karar verilen yatırım fonları ve yatırımcılara yapılacak geri ödemelere ilişkin 9 maddelik kanun teklifi hazırladı. Teklifin bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulması bekleniyor. Düzenleme kapsamında yatırımcıların alabileceği ara ödemelere üst sınır getirilirken, fonlardan hukuka aykırı şekilde çıkarılan varlıkların geri kazanılması ve yatırımcıların zararlarının sorumlulardan tahsil edilmesi hedefleniyor. YATIRIMCILARA 1 MİLYON LİRAYA KADAR ARA ÖDEME Kanun teklifi, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve kanunun yürürlüğe girdiği tarihte tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor. Düzenlemenin, bu fonların tasfiye sürecinin daha adil, şeffaf ve etkin yürütülmesini sağlaması amaçlanıyor. Teklife göre, yatırımcıların tasfiye sürecinde alabileceği ara ödeme tutarı, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altındaysa bu tutar kadar olacak. Net yatırım tutarı 1 milyon lira ve üzerinde olan yatırımcılara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Ara ödemeler, yatırımcının nihai tasfiye sürecinde alacağı tutardan mahsup edilecek. Böylece tasfiye işlemleri tamamlanmadan yatırımcılara belirli bir miktarın ödenmesinin önü açılacak. NAKİT YETERSİZ KALIRSA ÖDEMELER ORANTILI YAPILACAK Fonların mevcut nakit varlığının bütün yatırımcılara yapılacak ara ödemeleri karşılamaya yetmemesi durumunda dağıtım, yatırımcıların ara ödemeye esas tutarları dikkate alınarak gerçekleştirilecek. Bu kapsamda mevcut nakit, her yatırımcının ara ödemeye esas tutarının toplam ara ödeme tutarına oranı korunarak paylaştırılacak. Hiçbir yatırımcıya net yatırım tutarını, kesinleşmiş hak ve alacağını veya 1 milyon liralık ara ödeme sınırını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığında yatırımcının elindeki fon katılma payları iade edilmeyecek. Söz konusu payların iadesi, nihai tasfiye ödemeleri sırasında gerçekleştirilecek. YATIRIM TUTARI ENFLASYONA GÖRE GÜNCELLENECEK Teklifte, yatırımcıların net yatırım tutarının hesaplanmasına ilişkin düzenlemeler de yer alıyor. Buna göre yatırımcıların fona yatırdığı ve fondan çektiği tutarlar dikkate alınarak net yatırım tutarı hesaplanacak. Hesaplamada, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalaması esas alınacak. Giriş ve çıkış işlemleri, paranın fonda kaldığı süre dikkate alınarak tasfiye tarihine kadar güncellenecek. Ancak ara ödeme hesaplamasında söz konusu enflasyon endekslemesi uygulanmayacak. Nihai tasfiye ödemelerinde ise kanunda belirtilen hesaplama yöntemi dikkate alınacak. Nakit oluşmayan fonlarda da ara ödeme hesabında enflasyon endekslemesi yapılmayacak. FONLARDAN ÇIKARILAN VARLIKLAR GERİ ALINACAK Kanun teklifinin önemli başlıklarından birini, fon malvarlığından hukuka aykırı yollarla çıkarılan değerlerin geri kazanılması oluşturuyor. Düzenlemeye göre, fonun gerçek bir ekonomik menfaati bulunmaksızın gerçekleştirilen karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle üçüncü kişilere aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar hukuka aykırı çıkarılmış değer olarak değerlendirilebilecek. Bu kapsamda kredi, borç, avans, teminat, devir, alım ve satım gibi işlemler üzerinden fon malvarlığından aktarılan değerler de incelemeye alınabilecek. Söz konusu varlıkların yerine geçen veya bu varlıkların değerlendirilmesiyle elde edilen değerler de düzenleme kapsamında ele alınacak. Amaç, fonların uğradığı zararların belirlenmesi ve yatırımcıların haklarının korunması için gerekli tahsilat işlemlerinin yürütülmesi olacak. PORTFÖY YÖNETİM ŞİRKETLERİNE SORUMLULUK Teklifte, fonların uğradığı zararlar ve eksik kalan tasfiye bakiyeleri nedeniyle sorumluluğun kimlere ait olacağı da düzenleniyor. Buna göre zarar veya kayıp ile eksik tasfiye bakiyesinden öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Söz konusu tutarın portföy yönetim şirketinden tamamen veya kısmen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşılması durumunda, zararın oluşmasında sorumluluğu bulunduğu belirlenen gerçek ve tüzel kişiler de şahsen sorumlu olabilecek. Ayrıca kişilerin görevlerinden ayrılmış olması, görev yaptıkları veya yönetim ve kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan kaynaklanan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak. TMSF'YE KAYYIMLIK VE SATIŞ YETKİSİ Fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalarda el konulan malvarlığı değerleri için de yeni bir mekanizma öngörülüyor. Teklife göre, ilgili mevzuat kapsamında el konulan ve doğrudan fona iadesi mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları ilgili fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek. Fona doğrudan devredilemeyen malvarlığı değerleri için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) kayyım olarak atanabilecek. Bu durumda TMSF, söz konusu varlıkları dava sonucunu beklemeden satabilecek veya tasfiye edebilecek. Satış ve tasfiye işlemlerinden elde edilen tutarlar, her bir fon için ayrı oluşturulacak geri kazanım hesaplarında tutulacak. Mahkemece müsaderesine karar verilen ve suçtan zarar gören fonun malvarlığından çıktığı belirlenen değerlerin de Hazineye gelir kaydedilmeden ilgili fona aktarılması öngörülüyor. GERİ KAZANIM HESAPLARI FON BAZINDA TUTULACAK Kanun teklifi kapsamında tahsil edilen veya iade edilen tutarlar ile fonlarla bağlantılı malvarlığı değerlerinden ilgili yatırım fonuna aktarılmasına karar verilen paralar, TMSF nezdinde oluşturulacak geri kazanım hesaplarında izlenecek. Her fon için ayrı alt hesap açılacak ve bu tutarlar TMSF'nin kendi malvarlığından ayrı tutulacak. Hesaplarda bulunan paralar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve yatırımcılara yapılacak ödemeler için kullanılabilecek. Geri kazanım hesaplarında biriken tutarlar, zorunlu masraflar düşüldükten sonra tasfiye ile görevli kuruluşa aktarılacak. Tasfiyesi tamamlanmış fonlarda ise tutarlar, Kurulun bildirdiği yatırımcılara ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) gönderilecek. Ödemeler, yatırımcıların katılma payı sahipliği oranları dikkate alınarak yapılacak. HUKUKA AYKIRI KAZANÇLAR İÇİN İADE MEKANİZMASI Teklifte, fonlardan veya fonlarla bağlantılı işlemlerden haksız kazanç elde ettiği değerlendirilen kişilerin belirli tutarları gönüllü olarak iade edebilmesine yönelik hükümler de bulunuyor. Buna göre, fonlardan elde edilen kazançların belirli ölçütler üzerinden hesaplanan emsal getiriyi aşan kısmı, Kurul tarafından ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Ayrıca fon malvarlığında bulunan ve fiyatlarının gerçeğe aykırı oluştuğu SPK tarafından tespit edilen paylardan kazanç sağlayan kişilerin, olağan piyasa getirilerini aşan kazançlarını genel hisse iade hesabına gönüllü olarak aktarmaları mümkün olacak. Hesaplamalarda kullanılacak emsal fon grupları, dönemler, getiriler ve diğer ölçütlere ilişkin usul ve esasları SPK belirleyecek. FON SORUŞTURMASINDA 85 TUTUKLU BULUNUYOR Fon soruşturması kapsamında 9 Ekim itibarıyla 85 kişinin tutuklu bulunduğu bildirildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, şirket yöneticilerinin de aralarında bulunduğu bazı şüphelilerin malvarlıklarına tedbir uygulandı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, haksız kazançların iadesi amacıyla TMSF bünyesinde oluşturulan hesaplara şu ana kadar 5 kişinin gönüllü iade yaptığını açıkladı. SPK da tasfiye sürecinde mutabakatı tamamlanan yatırımcılara, nihai ödemeden mahsup edilmek üzere fon başına 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasına karar verdi. Hazırlanan 9 maddelik kanun teklifinin TBMM Başkanlığına sunulmasının ardından yasama sürecinin başlaması bekleniyor. Teklifin yasalaşması halinde, kapsam dahilindeki yatırım fonlarının tasfiyesi, hukuka aykırı çıkarılan varlıkların geri kazanılması ve yatırımcılara yapılacak ödemelerin yürütülmesine ilişkin esaslar kanuni çerçeveye kavuşacak.