Elektrik faturalarında yeni dönem!

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO modelinin kurulmasının planlandığını açıkladı. Yeni sistemle iki yıl içinde yaklaşık 7 milyon abonenin elektrik sayacı uzaktan okunabilecek, 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki elektrik kesintileri ve teknik kalite verileri izlenebilecek. Vatandaşların tüketim, kesinti ve tazminat bilgilerine ulaşabileceği mobil uygulamanın test sürümü de hizmete sunuldu. Elektrik dağıtımında dijital dönüşüm hızlanıyor EPDK ve Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) işbirliğiyle düzenlenen “Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri” etkinliğinde konuşan EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, enerji sektöründe yaşanan dönüşümün dağıtım şebekelerini de yeniden şekillendirdiğini söyledi. Yenilenebilir enerji kaynakları, elektrikli ulaşım, enerji depolama sistemleri ve dağıtık üretimin enerji altyapısında yeni ihtiyaçlar ortaya çıkardığını belirten Yılmaz, hedeflerinin daha güçlü şebekeler, kaliteli hizmet ve geleceğin ihtiyaçlarına uygun bir enerji altyapısı oluşturmak olduğunu ifade etti. Yılmaz, yenilenebilir enerji üretimindeki artışla birlikte elektrik dağıtım şebekelerinin de değişen koşullara uyum sağlaması gerektiğini vurguladı. Elektrik dağıtım yatırımları artırıldı Türkiye genelinde elektrik dağıtım hizmetlerinin sürekli yatırım ve bakım gerektiren kritik bir altyapı olduğunu belirten Yılmaz, 21 elektrik dağıtım şirketinin farklı coğrafi ve iklim koşullarında kesintisiz hizmet sunabilmesi için güçlü bir yatırım ortamının önemine dikkat çekti. 2026-2030 dönemini kapsayan beşinci uygulama dönemine ilişkin düzenlemeler hakkında bilgi veren Yılmaz, yatırım tavanının önceki döneme göre reel olarak yaklaşık 1,5 katına çıkarıldığını açıkladı. Planlı bakım kaynaklarının ise 2,1 katına yükseltildiğini bildirdi. Yatırımların yalnızca miktarının değil, vatandaşlara sunulan hizmete etkisinin de önemli olduğunu belirten Yılmaz, kaynakların doğru alanlarda kullanılması, şebeke varlıklarının etkin yönetilmesi ve bakım çalışmalarının somut sonuçlar ortaya koyması gerektiğini söyledi. Kesinti ve hizmet kalitesi daha yakından izlenecek EPDK tarafından Nisan 2026'da yayımlanan kalite faktörü düzenlemesiyle elektrik dağıtım hizmetlerinde yeni bir değerlendirme sistemine geçildi. Yeni sistemde elektrik kesintilerinin süresi ve sıklığının yanı sıra teknik kalite, kullanıcı memnuniyeti, iş sağlığı ve güvenliği göstergeleri de birlikte değerlendiriliyor. Bu göstergelerin dağıtım şirketlerinin gelir tavanlarını etkilediğini belirten Yılmaz, düzenlemenin yatırımların ve bakım faaliyetlerinin hizmet kalitesine yansımasını amaçladığını ifade etti. EPDK'dan 724 AR-GE projesine destek Elektrik ve doğal gaz dağıtımında araştırma ve geliştirme çalışmalarının önemine değinen Yılmaz, Temmuz 2014'te başlayan AR-GE proje döneminden itibaren toplam 2 bin 85 proje başvurusu yapıldığını, bunların 724'ünün kabul edildiğini açıkladı. Kabul edilen projelerin 619'unun elektrik, 105'inin ise doğal gaz dağıtımı alanında gerçekleştirildiğini belirten Yılmaz, dağıtım şirketlerinin artık yalnızca teknoloji kullanan değil, teknoloji geliştirme süreçlerine de katkı sunan kuruluşlar haline geldiğini söyledi. Yerli teknoloji ve siber güvenlik desteklenecek EPDK'nın 5 Eylül'de yayımladığı düzenlemelerle AR-GE ve yenilik faaliyetlerine ilişkin usul ve esasların güncellendiğini belirten Yılmaz, yerli teknoloji geliştirme çalışmalarına yönelik desteklerin kapsamının genişletildiğini bildirdi. Düzenlemeler kapsamında belirli şartlarla seri üretim öncesi prototip geliştirme, doğrulama testleri, pilot uygulamalar, saha gösterimleri, siber güvenlik testleri ve yerlileştirme faaliyetleri destek kapsamına alındı. Fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin düzenlemeler de bu çerçeveye dahil edildi. Yılmaz, laboratuvar ortamında başarılı olan ürünlerin sahada da aynı performansı göstermesi gerektiğini vurgulayarak yeni yazılımların güvenli ve mevcut sistemlerle uyumlu çalışmasının önemine dikkat çekti. Yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine teşvik Elektrik dağıtımında dijitalleşmenin şebeke yönetimi, arıza tespiti ve bakım süreçlerini değiştirdiğini belirten Yılmaz, sistemler arası uyum ve siber güvenliğin sektör için kritik önem taşıdığını ifade etti. Ocak 2023 döneminden itibaren başvuruların alındığı Yerli Yazılım Ekosistemi Çağrısı kapsamında 72 yazılım projesine başvuru yapıldığını, bunlardan 26'sının kabul edildiğini açıkladı. Yılmaz ayrıca 2026-2030 döneminde yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik, ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranında yüzde 5'lik artış uygulandığını belirtti. Akıllı sayaç dönüşümü 1 Mart'ta başladı Milli Akıllı Sayaç Sistemi'nin EPDK tarafından desteklenen bir AR-GE projesi kapsamında geliştirildiğini belirten Yılmaz, sistemin uzaktan haberleşme ve şebekeden veri elde etme imkanlarını artırdığını söyledi. Akıllı sayaçların arızaların önceden tahmin edilmesi, risk odaklı bakım yapılması, kayıp ve kaçakla mücadele edilmesi ve şebekenin afetlere karşı dayanıklılığının artırılması açısından önemli fırsatlar sunduğunu kaydetti. Dönüşüm çalışmalarının 1 Mart 2026'da başladığını hatırlatan Yılmaz, eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin Akıllı Sayaç PRO'nun kurulumunun tamamlandığını bildirdi. Yılmaz, akıllı sayaçların yaygınlaştırılmasında mümkün olan en düşük maliyetle en fazla sayacın dönüştürülmesinin temel prensip olduğunu ifade etti. 2027 sonuna kadar 2,7 milyon yeni sayaç kurulacak Akıllı sayaç dönüşümünün önümüzdeki dönemde hız kazanacağını belirten Yılmaz, 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO modelinin kurulmasının planlandığını açıkladı. Yılmaz, planlanan kurulumlarla iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma kapsamına alınacağını, 15 milyon abonenin ise bağlantı noktasındaki elektrik kesintisi ve teknik kalite verilerinin izlenebileceğini bildirdi. Yeni sistemle elektrik dağıtım şebekesinin daha etkin yönetilmesi, kesintilerin daha hızlı tespit edilmesi ve teknik kalite sorunlarının yakından takip edilmesi hedefleniyor. Elektrik aboneleri için mobil uygulama devrede Akıllı sayaç dönüşümüyle eş zamanlı olarak MASS kullanıcı mobil uygulamasının test sürümü de hizmete sunuldu. Uygulamayla Türkiye genelindeki elektrik abonelerinin tüketim ve üretim verilerine, elektrik kesintisi kayıtlarına, tazminat bilgilerine ve planlı kesinti bildirimlerine erişebilmesi amaçlanıyor. Böylece vatandaşların elektrik hizmetlerine ilişkin bilgilere tek bir dijital platform üzerinden ulaşması hedefleniyor. Sistemin farklı haberleşme yöntemleriyle geliştirilerek yaygınlaştırılması planlanıyor. Sayaç dönüşümünde takvime uymayan şirketlere uyarı EPDK'nın akıllı sayaç dönüşümünü yakından takip edeceğini belirten Yılmaz, belirlenen planın gerisinde kalan elektrik dağıtım şirketlerine yönelik gerekli tedbirlerin alınacağını söyledi. Yılmaz, dönüşüm sürecinin öngörülen takvime uygun yürütülmesinin önemini vurgulayarak şirketlerin kurulum çalışmalarını planlanan süre içerisinde tamamlaması gerektiğini ifade etti. AR-GE çalışmaları yerli ürünlere dönüştürülecek EPDK ile Elder işbirliğinde düzenlenen etkinliğin, elektrik dağıtım şirketlerini araştırmacılar, teknoloji geliştiriciler ve girişimcilerle bir araya getirdiğini belirten Yılmaz, sektörde bilgi paylaşımının ve yenilikçi çözümlerin yaygınlaştırılmasının önemine değindi. Yeni AR-GE ve ÜR-GE düzenlemeleri kapsamında kuluçka merkezleri, hızlandırma programları, eğitim ve yaygınlaştırma faaliyetlerine ilişkin giderlerin de belirli şartlarla desteklendiğini aktardı. EPDK'nın öncelikleri arasında daha güvenilir elektrik şebekeleri, daha etkin yatırım ve bakım kararları, çalışanlar için daha güvenli koşullar ve tüketicilere daha kaliteli hizmet sunulması bulunduğunu belirten Yılmaz, AR-GE sonuçlarının uygulanabilir ürünlere dönüştürülmesi ve yerli teknoloji ekosisteminin güçlendirilmesi için çalışmaların sürdürüleceğini kaydetti.