Bursa’nın Deprem Yol Haritası Belli Oldu

Gazeteabc/ Haber: Adiviye Elbaş Bursa Büyükşehir Belediyesi, Temmuz ayı ikinci meclis toplantısında kentin geleceğini yakından ilgilendiren önemli bir projeyi kamuoyuna sundu. Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) ortaklığıyla yürütülen deprem risk azaltma çalışmaları kapsamında, Bursa’nın deprem risk haritası bilimsel verilerle güncellendi ve kentsel dirençlilik planı hazırlandı. Toplantı öncesinde meclis üyelerine sunum yapan Deprem ve Zemin İnceleme Şube Müdürü Duygu Yılmaz, kentin yapı stoku, altyapısı, sanayi bölgeleri ve deprem tehlikesine yönelik tamamlanan kapsamlı analizlerin detaylarını paylaştı. 12 Farklı Deprem Senaryosu ile Riskler Test Edildi Bursa’nın deprem tehlike değerlendirmesinde, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) tarafından belirlenen aktif fay hatları esas alındı. Kent için daha önce hazırlanan 9 farklı deprem senaryosuna, Alman araştırmacıların çalışmalarında yer alan ve Prof. Dr. Gross tarafından incelenen Cross-Basin fayı da dahil edildi. Böylece toplam senaryo sayısı 12’ye çıkarıldı. Belediyenin geçmiş dönemlerde gerçekleştirdiği mikro bölgeleme çalışmalarından elde edilen binlerce jeolojik ve jeofizik veri dijital ortama aktarıldı. Bu veriler ışığında, özellikle İznik-Gemlik ve Bursa-İnegöl fay hatlarının üretebileceği olası depremlere karşı yer hareketi ve zemin sıvılaşma haritaları güncellendi. Bursa’daki 536 Bin Binanın Kimliği Çıkarıldı Projenin en önemli aşamalarından birini bina risk analizleri oluşturdu. Bursa genelindeki 536 bin binanınkonumu, kat adedi ve yapım yılı bilgileri tek tek dijital sisteme işlendi. Belediye emlak kayıtlarında yapım yılı eksik olan yaklaşık yüzde 40'lık bina verisi, ilçe belediyeleriyle yapılan ortak çalışmalarla tamamlandı. Mekansal Adres Kayıt Sistemi (MAKS) üzerinden binaların kat sayıları ve konumları doğrulanarak veri tabanı güncellendi. Elde edilen veriler, Bursa’daki yapı stokunun büyük bir kısmının 1980 öncesi ile 1980-2000 yılları arasında inşa edildiğini gösterdi. Analiz ve hasar tahmin modellemelerinde, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinden elde edilen gerçek hasar verileri referans alındı. Altıparmak Mahallesi ve İnegöl Fay Hattı Örnek Analizleri Hazırlanan bina yıkılma potansiyeli haritaları, 250'ye 250 metrelik kareler (grikaleler) halinde sisteme işlendi. Bu pikseller içinde yer alan bina sayısı, binaların yaş dağılımı, kat adetleri, zemin yapısı ve olası bir depremde alacakları hasar dereceleri tek tek hesaplandı. Sunumda paylaşılan iki çarpıcı örnek analiz şu şekildedir: Bursa-İnegöl Fayı Deprem Senaryosu: Belirlenen pilot bölgedeki 323 binadan 31’inin yıkılabileceği öngörüldü. Altıparmak Mahallesi Örnek Alanı: İnceleme yapılan bölgedeki 255 binadan 90’ının yıkılma riski taşıdığı tespit edildi. Bu bölgedeki binaların 160’ının 1980 öncesi yapım olduğu ve 81’inin 5 kat ve üzeri yükseklikte olduğu kaydedildi. Sanayi Bölgeleri ve Kamu Binaları Güvenceye Alınıyor Çalışma kapsamında yalnızca konutlar değil; kamu binaları, kritik altyapı tesisleri ve organize sanayi bölgeleri (OSB) de mercek altına alındı. Sismik risk analizleri doğrultusunda, yüksek risk taşıyan kritik yapılarda yerinde teknik incelemeler yapıldı. Özellikle sanayi bölgelerinde olası bir afet sonrasında hem fiziki hasarın en aza indirilmesi hem de üretimin kesintisiz devam edebilmesi (iş sürekliliği) için alınması gereken güçlendirme ve dirençlilik önlemleri bir yol haritasına dönüştürüldü. Bursa Kentsel Dirençlilik Planı’nın 5 Temel Politikası Afet öncesi yatırımlarla kentin risklerini en aza indirmeyi hedefleyen Kentsel Dirençlilik Planı, 7 ana bölümden oluşuyor. Sürdürülebilir kalkınma ve tarihi-kültürel mirasın korunmasını esas alan plan kapsamında 5 temel uygulama politikası belirlendi: Dirençli Ulaşım ve Çok Merkezlilik: Afet anında tahliye ve lojistiği sağlayacak ulaşım ağlarının kurulması ve çok merkezli kent yapısının desteklenmesi. Risk Temelli Arazi Kullanımı: Deprem risk analizlerinin doğrudan imar planlarına entegre edilmesi. Öncelikli Kentsel Dönüşüm: Yüksek riskli alanlarda kentsel dönüşüme öncelik verilmesi, kritik güzergahlardaki yapıların güçlendirilmesi. Köprü ve Viyadüklerin Güçlendirilmesi: Ulaşım yapılarının sismik dayanımının artırılması ve alternatif güzergahların belirlenmesi. Kritik Altyapıda İş Sürekliliği: Su, kanalizasyon, doğalgaz ve enerji gibi kritik altyapı tesislerinde kesintisiz hizmet için acil durum planlarının hazırlanması. Sürekli Güncellenen "Yaşayan Plan" Altyapısı Hazırlanan kentsel dirençlilik planının statik bir rapor olarak kalmaması hedefleniyor. Proje sürecinde Bursa Büyükşehir Belediyesi teknik personeline verilen Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) eğitimleri sayesinde, kente dair yeni yapı ve zemin verileri sisteme girildikçe risk analizleri ve haritalar otomatik olarak güncellenecek. Bu sayede Bursa, dinamik ve sürekli güncellenen bir afet yönetim aracına kavuşmuş oldu.