187 Milyar Liralık Ödeme İçin Harekete Geçiliyor

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen fon soruşturmasında yeni ayrıntılar ortaya çıktı. Üç ayrı fondan 100 milyon liranın üzerinde kazanç elde ettiği belirlenen 141 gerçek kişi ile 73 şirketin toplam 187 milyar 653 milyon lira gelir sağladığı tespit edildi. Soruşturma kapsamında, belirli tarihlerde fonlardan çıkış yapan 214 kişinin işlemleri incelemeye alındı. Elde edilen kazançların bir bölümünün gönüllü olarak iade edilmesi ve yatırımcıların zararlarının karşılanması amacıyla çalışmalar sürüyor. ÜÇ FONDAN MİLYARLARCA LİRALIK KAZANÇ İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturmada, TERA, Pusula ve Hedef fonlarına ilişkin finansal hareketler mercek altına alındı. Sabah gazetesinde yer alan habere göre Adalet Bakanı Akın Gürlek, dosyadaki mali verileri paylaşarak üç fondan elde edilen kazançların boyutuna dikkat çekti. Aktarılan bilgilere göre TERA fonlarından yaklaşık 90 milyar lira, Pusula fonlarından 79 milyar lira ve Hedef fonlarından yaklaşık 18 milyar lira kazanç sağlandı. Yapılan incelemelerde, üç fondan 100 milyon liranın üzerinde kazanç elde eden 141 gerçek kişi ile 73 şirketin toplam gelirinin 187 milyar 653 milyon liraya ulaştığı belirlendi. Soruşturmanın önemli başlıklarından birini, fonlardan yüksek tutarlı kazanç elde eden kişi ve şirketlerin işlemlerinin incelenmesi oluşturuyor. DÖRT GÜNDEKİ İŞLEMLER MERCEK ALTINDA Soruşturma kapsamında özellikle 13, 14, 15 ve 16 Eylül tarihlerinde gerçekleştirilen fon işlemleri üzerinde duruluyor. Bu dört günlük dönemdeki nakit hareketleri ve fonlardan çıkış işlemleri ayrıntılı biçimde inceleniyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in aktardığı bilgilere göre, söz konusu tarihlerde fonlardan satış gerçekleştiren 214 kişi soruşturma kapsamında mercek altına alındı. İşlemlerin değerlendirilmesinde yapay zekâ sistemlerinden de yararlanıldığı belirtildi. İncelemelerde, fonlardan elde edilen kazançların hangi işlemler sonucunda oluştuğunun ve bu kazançların olağan piyasa koşullarıyla uyumlu olup olmadığının belirlenmesi hedefleniyor. TMSF, PARA İADESİ İÇİN HAREKETE GEÇTİ İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından tespit edilen kişi ve şirketlerin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirildiği öğrenildi. TMSF'nin, belirlenen tutarların iadesi amacıyla ilgili kişilere resmi bildirimler göndermeye başladığı aktarıldı. İade sürecinde toplanacak tutarların, fon yatırımcılarının zararlarının karşılanması amacıyla oluşturulan hesaplarda bir araya getirilmesi planlanıyor. Böylece fonlardan elde edilen kazançların geri kazanılması ve hak sahiplerine ulaştırılması hedefleniyor. Gönüllü iade mekanizmasının, soruşturma kapsamında tespit edilen olağan dışı kazançların geri alınmasına katkı sağlaması bekleniyor. Ancak iade sürecinin kapsamı ve her bir yatırımcıya yapılacak ödemenin miktarı, yürütülecek tasfiye işlemleri ve belirlenecek hak sahipliği esasları doğrultusunda şekillenecek. FONLARIN TASFİYESİ İÇİN KANUN TEKLİFİ HAZIRLANDI Fon soruşturmasının yanı sıra yatırımcıların haklarının korunması ve tasfiye işlemlerinin hukuki bir çerçevede yürütülmesi amacıyla yeni bir kanun teklifi üzerinde de çalışıldı. Anadolu Ajansının aktardığı bilgilere göre, AK Parti milletvekilleri, Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında fon tasfiyesine yönelik geçici nitelikteki kanun teklifinin hazırlıklarını tamamladı. Teklifin ilerleyen günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulmasının beklendiği bildirildi. Düzenlemeyle, fonların mal varlıklarının belirlenmesi, gerçek hak sahiplerinin tespit edilmesi ve elde edilen kaynakların yatırımcılar arasında adil biçimde dağıtılması amaçlanıyor. Ayrıca tasfiye sürecinin şeffaf, hesap verebilir ve yatırımcıların haklarını koruyacak şekilde yürütülmesi hedefleniyor. 455 BİNİ AŞKIN YATIRIMCI İÇİN 1 MİLYON LİRAYA KADAR ARA ÖDEME Hazırlanan kanun teklifinde, 455 bin 578 yatırımcının varlıklarının tasfiyesine ilişkin düzenlemeler de yer alıyor. Buna göre yatırımcıların 1 milyon liraya kadar olan varlıklarının tasfiye sürecinde değerlendirilmesi öngörülüyor. Yatırımcıların tasfiye işlemleri tamamlanıncaya kadar hiçbir ödeme alamaması riskini azaltmak amacıyla kişi başına azami 1 milyon lira tutarında ara ödeme yapılması planlanıyor. Bu ödemenin, yatırımcının net yatırım tutarı ile kesinleşmiş hak ve alacak miktarını aşmaması şartı aranacak. Dağıtılabilir nakdin tüm yatırımcıların haklarını karşılamaya yetmemesi durumunda mevcut kaynağın hak sahipleri arasında oransal olarak dağıtılması öngörülüyor. Böylece benzer durumda bulunan yatırımcılar arasında nesnel ve öngörülebilir bir ödeme sistemi oluşturulması amaçlanıyor. Teklifte ayrıca, Sermaye Piyasası Kuruluna (SPK) belirli koşullar altında asgari ara ödeme tutarını belirleme veya net yatırım tutarı en düşük olan hak sahiplerinden başlayarak ödeme yapılmasına karar verme yetkisi tanınması planlanıyor. İADE HESAPLAMASINDA PİYASA ÖLÇÜTLERİ ESAS ALINACAK Düzenlemenin önemli başlıklarından birini, fonlardan olağan piyasa koşullarının üzerinde kazanç elde eden kişilere yönelik isteğe bağlı iade mekanizması oluşturuyor. Buna göre fon tasfiye tarihinden önce gerçeğe aykırı değerler üzerinden çıkış yaparak olağan dışı kazanç sağlayan kişiler ile fon portföyündeki fiyatlarının gerçeğe aykırı oluştuğu tespit edilen paylardan yüksek kazanç elde eden kişiler için gönüllülük esasına dayalı bir iade süreci oluşturulması öngörülüyor. İade tutarlarının keyfî biçimde belirlenmesinin önüne geçilmesi amacıyla fonun türü ve yatırım stratejisine uygun emsal fon getirileri, ilgili payın dahil olduğu endeksler ve SPK tarafından belirlenecek diğer objektif piyasa ölçütleri dikkate alınacak. Tasfiye kapsamındaki fonların olağan dışı getirilerinin emsal hesaplamalarını etkilememesi için bu fonların karşılaştırma hesaplamalarına dahil edilmemesi de planlanıyor. GEÇMİŞ İŞLEMLERİN DEĞERİ YENİDEN HESAPLANACAK Kanun teklifi kapsamında, geçmiş dönemlerde gerçekleşen nakit hareketlerinin güncel değerlerle karşılaştırılması ve yatırımcılar arasındaki olası mağduriyetlerin giderilmesi de amaçlanıyor. Bu doğrultuda, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) değişim oranlarının aritmetik ortalamasına dayalı bir güncelleme yapılması ve fonlardan gerçekleştirilen çıkışların “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle mahsup edilmesi öngörülüyor. Düzenlemeyle, yatırımcıların geçmişte yaptıkları işlemlerin değerinin belirli ölçütler çerçevesinde hesaplanması ve tasfiye sırasında hakların daha dengeli biçimde değerlendirilmesi hedefleniyor. AKTARILAN VARLIKLARIN İZİ SÜRÜLECEK Teklifte, muvazaalı veya karşılıksız kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım-satım, repo ve ters repo gibi işlemlerle ilişkili taraflara ya da üçüncü kişilere aktarılan değerlerin de ele alınması planlanıyor. Bu işlemlerle başka kişi veya kurumlara aktarılan varlıkların ve bunların yerine geçen değerlerin fon mal varlığıyla bağlantısının korunması amaçlanıyor. Fonun kurucusu, yöneticisi veya portföy yönetim şirketinin sorumluluğunun değerlendirilmesi; bu sorumluluğun yeterli olmadığı durumlarda ise zarar ya da eksik tasfiye bakiyesinin oluşumunda sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilere başvurulması öngörülüyor. Ceza soruşturması veya kovuşturması kapsamında el konulan ya da müsadere edilen mal varlığı değerlerinin de yatırımcıların zararlarının giderilmesinde kullanılabilmesi planlanıyor. Doğrudan fona devredilemeyen varlıkların ise TMSF tarafından kayyum sıfatıyla satış veya tasfiye işlemlerine tabi tutulması ve elde edilen nakdin ilgili fonlara aktarılması hedefleniyor. SORUŞTURMADA TUTUKLAMALAR DA GÜNDEMDE Fon soruşturması kapsamında şirket yöneticileri ve sermaye piyasası çalışanlarına yönelik adli işlemler de gerçekleştirildi. Haberde, TERA ve Pusula gruplarıyla bağlantılı bazı yöneticilerin yanı sıra eski Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Erkan Kilimci'nin de tutuklanan isimler arasında bulunduğu aktarıldı. Tera Yatırım Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, yönetim kurulu üyesi Emre Alkin, Tera Portföy Genel Müdürü Alper Öztürk, Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan ve Pusula Portföy Yönetimi AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız, tutuklandığı belirtilen isimler arasında yer aldı. Tera Yatırım CEO'su Emir Münir Sarpyener ile Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Erdin Özel'in de soruşturma kapsamında tutuklandığı bildirildi. Soruşturma ve tasfiye sürecinde temel hedefin, fon varlıklarının tespit edilmesi, olağan dışı kazançların geri kazanılmasına yönelik mekanizmaların işletilmesi ve yatırımcıların haklarının mümkün olan en yüksek ölçüde korunması olduğu belirtiliyor. Hazırlanan kanun teklifinin yasama sürecindeki durumu ve uygulanacak tasfiye esasları, yatırımcıların alacaklarına ilişkin sürecin nasıl ilerleyeceğini belirleyecek.