Trump-Putin Görüşmesinden Enerji Mesajı

ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleştirilen telefon görüşmesinde enerji işbirliği, Ukrayna’daki savaş ve İran’daki gelişmeler gündeme geldi. Görüşmenin ardından açıklama yapan Trump, Rusya’nın ABD ve küresel piyasalara milyonlarca ton dizel yakıt tedarik edeceğini duyurdu. Açıklanan sevkiyat miktarının 4,8 milyon tonu aşabileceği belirtildi. TRUMP: RUSYA’DAN MİLYONLARCA TON DİZEL YAKIT GELECEK ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, Putin ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesini “son derece başarılı” olarak nitelendirdi. Trump, iki ülkenin dizel yakıt tedariki konusunda anlaşmaya vardığını bildirdi. Anlaşma kapsamında Rusya’nın ilk etapta 300 bin tondan fazla dizel yakıtı derhal sevk edeceğini belirten Trump, kasım ayında 500 bin tonluk, devamında ise 1 milyon tonluk ilave teslimat yapılacağını açıkladı. Trump, Rus rafinerilerinin üretim durumuna bağlı olarak kısa süre içerisinde 3 milyon ton daha dizel yakıtın piyasaya sunulabileceğini ifade etti. Bu sevkiyatların tamamının gerçekleşmesi halinde toplam miktarın 4,8 milyon tonu aşabileceği kaydedildi. KREMLİN’DEN UKRAYNA VE İRAN AÇIKLAMASI Kremlin, iki lider arasında yapılan telefon görüşmesine ilişkin açıklamasında, Ukrayna’daki krizin çözümüne yönelik seçeneklerin ele alındığını bildirdi. Görüşmede İran’daki gelişmelerin de gündeme geldiği aktarıldı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, ülkesinin küresel piyasalara enerji tedarik etmeye hazır olduğunu dile getirdiği belirtildi. Görüşmenin, enerji arzındaki sıkıntıların ve uluslararası gerilimlerin sürdüğü bir dönemde gerçekleşmesi dikkat çekti. PUTİN’İN TEMSİLCİSİNDEN ENERJİ İŞBİRLİĞİNE DESTEK Putin’in özel temsilcisi Kirill Dmitriyev de telefon görüşmesinin olumlu geçtiğini açıkladı. X hesabından paylaşım yapan Dmitriyev, ABD ile Rusya arasındaki dizel yakıt ve enerji işbirliğini olumlu değerlendirdi. İki ülke arasındaki enerji ticaretine ilişkin açıklamalar, Rusya’nın küresel yakıt arzındaki rolünü yeniden gündeme taşırken, Washington’ın Moskova’ya yönelik yaptırım politikası açısından da önem taşıyor. ZELENSKİ’DEN ANLAŞMAYA TEPKİ Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya ile yapılan dizel yakıt anlaşmasına tepki gösterdi. ABD’nin Moskova üzerindeki baskıyı artırması gerektiğini savunan Zelenski, söz konusu adımı zayıflık göstergesi olarak değerlendirdi. Zelenski, Rusya’nın enerji ürünlerini satmasına izin verilmesinin savaşın devamına kaynak sağlamak anlamına geldiğini öne sürdü. Ukrayna lideri, Rusya’nın dizel yakıt satışlarının karşılığını daha fazla terör ve ihanetle ödeyeceğini ifade etti. ABD, RUS DİZELİ İÇİN GEÇİCİ YAPTIRIM İSTİSNASI GETİRDİ Trump’ın açıklamasının ardından ABD Hazine Bakanlığı, Rus dizel yakıtının küresel piyasalara sunulmasını kolaylaştırmayı amaçlayan geçici bir genel lisans yayımladı. Karar, Washington yönetiminin Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rusya’nın enerji sektörüne uyguladığı yaptırımlar bakımından dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıktı. ABD’nin 2022 yılında Rusya’dan enerji ithalatını yasaklamasının ardından gelen bu adım, iki ülke arasındaki enerji ilişkilerinde yeni bir sürecin başlayabileceğine yönelik değerlendirmelere yol açtı. DİZEL FİYATLARI YÜZDE 70 ARTTI Trump ile Putin arasındaki görüşme, küresel enerji piyasalarında arz sorunlarının yaşandığı ve akaryakıt fiyatlarının yükseldiği bir dönemde yapıldı. ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşın Hürmüz Boğazı çevresindeki sevkiyatları olumsuz etkilediği belirtilirken, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarının da dizel arzındaki daralmada etkili olduğu aktarıldı. Reuters’ın aktardığı verilere göre, ABD’de dizel fiyatları İran savaşının başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 70 yükselerek galon başına 6,28 dolara ulaştı. Trump yönetimi, yükselen yakıt maliyetlerini kontrol altına almak amacıyla enerji arzını artırmaya yönelik adımlar atarken, Rusya’dan yapılacak sevkiyatların da fiyatlar üzerindeki baskıyı azaltması hedefleniyor. Trump, Rusya ile varılan anlaşmanın ve Hürmüz Boğazı üzerindeki Amerikan kontrolünün etkisiyle dizel fiyatlarının hem ABD’de hem de dünya genelinde kısa sürede düşeceğini savundu. RUS PETROL RAFİNERİLERİNE SALDIRILAR SÜRÜYOR Rusya’nın dizel yakıt tedarikine yönelik açıklaması, ülkenin enerji altyapısının Ukrayna saldırılarının hedefi olduğu bir dönemde geldi. Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine insansız hava araçlarıyla düzenlediği saldırıların, ülkenin üretim kapasitesinde kayıplara yol açtığı belirtildi. Rusya ise iç piyasada yaşanan yakıt sıkıntısını hafifletmek amacıyla dizel ihracatına yönelik kısıtlamaları ekim ayının sonuna kadar uzatmıştı. Trump daha önce Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski’ye Rus rafinerilerine yönelik saldırıları durdurma çağrısında bulunmuştu. ABD Başkanı, bu saldırıların küresel yakıt arzındaki sorunları derinleştirdiğini savunmuştu. Rusya’nın açıklanan miktarlarda dizel yakıt sevk edip edemeyeceği ve geçici lisansın piyasalara nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.