Trump: "Netanyahu’yu Ben Kurtardım"

İsrail’de 27 Ekim’de yapılan parlamento seçimlerinde oy sayımı sürerken ABD Başkanı Donald Trump’tan dikkat çeken bir açıklama geldi. Başbakan Binyamin Netanyahu’ya seçim öncesinde açık destek veren Trump, bu hamlesinin seçim yarışının seyrini değiştirdiğini savunarak Netanyahu’nun ağır bir yenilgiden kurtulduğunu öne sürdü. Trump, 28 Ekim’de Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Netanyahu’ya verdiği desteğin ardından seçim tablosunun değiştiğini iddia etti. Kendisine üçüncü şahıs olarak atıfta bulunan ABD Başkanı, Netanyahu’nun kesin bir yenilgi yerine başa baş bir yarışla karşı karşıya kaldığını, hatta zafer elde edebileceğini ifade etti. SEÇİMDEN ÖNCE NETANYAHU’YA AÇIK DESTEK Trump, seçimlerden dokuz gün önce Netanyahu’ya destek açıklayarak İsrail Başbakanı’nın yeniden seçilmesini istediğini duyurmuştu. Netanyahu’yu İran’a karşı mücadelede ABD’nin önemli bir ortağı olarak nitelendiren Trump, farklı bir liderin göreve gelmesi durumunda Washington’ın daha fazla sorumluluk üstlenebileceğini savunmuştu. Seçim öncesindeki açıklamalarında İsrailli seçmenlere Netanyahu’ya oy verme çağrısı yapan Trump’ın desteği, iki lider arasındaki yakın siyasi ilişkinin de yeniden gündeme gelmesine neden oldu. NETANYAHU’DAN TRUMP’A TEŞEKKÜR Trump’ın desteğine karşılık veren Netanyahu, ABD Başkanı’na teşekkür ederek iki ülkenin İran politikasındaki iş birliğine dikkat çekmişti. İsrail Başbakanı, birlikte başlattıkları işi tamamlayacaklarını belirtirken Trump ile ilişkisini seçim kampanyasında da ön plana çıkarmıştı. LİKUD EN ÇOK OY ALAN PARTİ KONUMUNDA Oy sayımının devam ettiği İsrail’de açıklanan kısmi sonuçlara göre Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi ilk sırada yer aldı. Associated Press’in 28 Ekim tarihli verilerine göre, oyların yaklaşık yüzde 40’ının sayıldığı aşamada Likud yüzde 21,70, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar Partisi ise yüzde 15,72 oy oranına ulaştı. Ancak en fazla oyu alan parti olmak, hükümeti kurmak için yeterli değil. İsrail’de 120 sandalyeli parlamentoda hükümetin kurulabilmesi için en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. HİÇBİR BLOK ÇOĞUNLUĞU GARANTİLEYEMEDİ Seçim gecesi yayımlanan sandık çıkış anketleri, Netanyahu’nun sağ bloğu ile muhalefet arasındaki yarışın oldukça çekişmeli geçtiğini gösterdi. Bazı güncel tahminlerde her iki tarafın da yaklaşık 51 sandalyede kaldığı görüldü. Arap partilerinin parlamentodaki temsilinin artma ihtimali de hükümet kurma sürecinde belirleyici unsurlardan biri olarak öne çıktı. Netanyahu, Arap partilerinin desteğine dayalı bir hükümete karşı çıkarken muhalefet lideri Eisenkot, sonuçların ülkede değişim isteğine işaret ettiğini savundu. TRUMP’IN DESTEĞİ OYLARI ETKİLEDİ Mİ? Trump, Netanyahu’nun seçim performansında kendi desteğinin etkili olduğunu ileri sürse de bu iddiayı kesin biçimde doğrulayan bir veri bulunmuyor. Seçim öncesinde Netanyahu ve müttefiklerinin zorlandığına işaret eden kamuoyu araştırmaları, ABD Başkanı’nın açıklamalarının seçmen davranışını ne ölçüde değiştirdiği sorusunu gündeme getirdi. Uzman değerlendirmelerinde Trump’ın desteğinin bazı seçmenler üzerinde etkili olabileceği belirtilirken, bunun geniş çaplı bir oy değişimine yol açtığını ortaya koyan kesin bir bulgu bulunmadığına dikkat çekildi. Bu nedenle Trump’ın açıklaması, kesinleşmiş bir seçim sonucundan çok kendi siyasi etkisine ilişkin bir değerlendirme olarak öne çıktı. MUHALEFETTEN DIŞ MÜDAHALE TEPKİSİ Trump’ın seçim sürecinde Netanyahu’ya açık destek vermesi, İsrail muhalefetinin de tepkisini çekti. Muhalefetin önde gelen isimlerinden Gadi Eisenkot, ABD Başkanı’na saygı duyduğunu belirtmekle birlikte İsrail’in demokratik bir ülke olduğunu ve başbakanı yalnızca İsrail vatandaşlarının belirlemesi gerektiğini vurguladı. Eski Başbakan Naftali Bennett de ülkenin geleceğine ilişkin kararın İsrailli seçmenlere ait olduğunu ifade ederek seçim sürecinde dış müdahale tartışmalarına katıldı. GÖZLER KOALİSYON GÖRÜŞMELERİNDE İsrail’de nihai sonuçların açıklanmasıyla birlikte parlamentodaki sandalye dağılımının kesinleşmesi ve hükümet kurma görüşmelerinin başlaması bekleniyor. Hiçbir siyasi blokun gerekli çoğunluğa ulaşamaması halinde koalisyon pazarlıklarının uzaması, hatta yeni seçim ihtimalinin gündeme gelmesi söz konusu olabilir. Trump, Netanyahu’nun zafer elde edebileceğini savunsa da İsrail Başbakanı’nın görevine devam edip edemeyeceği henüz netlik kazanmadı.