Tarihi Süreç Başladı!

Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturması amacıyla hazırlanan ve 360 milletvekilinin imzasıyla iki gün önce Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na sunulan 12 maddelik çerçeve yasa teklifi, TBMM Adalet Komisyonu'nda görüşüldü. Komisyonda yaklaşık 18 saat süren görüşmeler boyunca zaman zaman tansiyon yükseldi. Özellikle İYİ Parti ve MHP milletvekilleri arasında yaşanan tartışmalar dikkat çekti. Teklif, tümü ve maddeleri üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından komisyonda kabul edildi. Gözler şimdi teklifin pazartesi günü başlaması beklenen Genel Kurul aşamasına çevrildi. Komisyon salonu önünde gerginlik Adalet Komisyonu'nun toplantısı öncesinde milletvekillerinin yoğun ilgisi nedeniyle komisyon salonunun önünde gerginlik yaşandı. Kapıların açılmasıyla birlikte salona girişte yoğunluk oluşurken bazı siyasetçiler ve gazeteciler ayakta kaldı. Yaşanan kısa süreli gerginliğin yatıştırılmasının ardından çerçeve yasa teklifinin görüşmelerine saat 15.30'da başlandı. İYİ Parti ve DEVA Partisi, teklifin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle önerge verdi. Görüşmelerde "af" tartışması Teklifin tümü üzerindeki görüşmeler sırasında muhalefet milletvekilleri düzenlemenin kapsamı ve hukuki niteliğine ilişkin eleştirilerini dile getirdi. İYİ Partili milletvekilleri, teklifin bazı hükümlerinin genel af niteliği taşıdığını savundu. AK Parti ve MHP'nin yanı sıra DEM Parti milletvekilleri ise düzenlemenin af olmadığını, belirli koşullara bağlı bir infaz ertelemesi öngördüğünü ifade etti. Komisyonda teklifin ilk imza sahipleri adına yapılan sunumların ardından milletvekillerinin konuşmalarına geçildi. AK Parti Grup Başkanvekili ve teklifin ilk imza sahiplerinden Abdulhamit Gül, düzenlemenin bir "pazarlık süreci" olmadığını vurguladı. "Maddelere geçilsin" çağrısı tansiyonu yükseltti Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelere geçilmesini istedi. Ancak konuşmaların sürmesini isteyen İYİ Partili milletvekilleri bu karara tepki gösterdi. Tartışmanın büyümesi üzerine komisyonda tansiyon yükseldi. Bir süre devam eden tartışmanın ardından görüşmelere devam edildi. Milletvekilleri birbirinin üzerine yürüdü Gecenin ilerleyen saatlerinde İYİ Parti ve MHP milletvekilleri arasında yeniden gerginlik yaşandı. Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel'in teklifin maddelerine geçilmesi yönündeki tutumunun ardından İYİ Partili Rıdvan Uz yerinden kalkarak Yüksel'e doğru yürüdü. Araya İYİ Partili Uğur Poyraz ve diğer milletvekilleri girdi. Milletvekillerinin müdahalesiyle fiziki temas yaşanmasının önüne geçilirken, komisyondaki en hararetli anlar bu sırada yaşandı. Gerilimin ardından Yüksel, görüşmelerin devam etmesi amacıyla İYİ Partili milletvekillerine yeniden söz verdi. Bu sırada söz alan İYİ Parti Milletvekili Ayyüce Türkeş'in MHP'ye yönelik eleştirileri de salonda yeni bir tartışmaya neden oldu. Milletvekillerinin karşılıklı olarak ayağa kalkmasıyla tansiyon yeniden yükseldi. Görüşmeler 13 saat sürdü Komisyonda teklifin tümü üzerindeki görüşmeler, ilk imza sahibi milletvekillerinin sunumları da dahil olmak üzere yaklaşık 13 saat sürdü. Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelerin görüşülmesine geçildi. NTV Muhabiri Özgür Akbaş, görüşmelerin 18. saatine yaklaşılırken komisyonun sekizinci maddeye geçtiğini aktardı. Akbaş, görüşmelerin uzun süreceğinin başından itibaren öngörüldüğünü belirterek, teklifin Terörsüz Türkiye hedefinin hukuki altyapısını oluşturması bakımından önem taşıdığını ifade etti. Muhalefet milletvekillerinin düzenlemeye yönelik itirazlarını uzun süre dile getirdiğini aktaran Akbaş, görüşmelerin büyük bölümünün düzenlemenin "af" niteliği taşıyıp taşımadığı tartışması etrafında şekillendiğini söyledi. Komisyonda Demirtaş polemiği Görüşmeler sırasında eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş üzerinden de tartışma yaşandı. Söz alan CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, yasa teklifini eleştirerek düzenlemenin özensiz hazırlandığını savundu ve Demirtaş'a ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bu sözlerin ardından DEM Parti milletvekili Saruhan Oluç tepki gösterdi. Oluç, Demirtaş üzerinden değerlendirme yapılmasına karşı çıktı ve tartışmaya müdahil oldu. Tartışmada geçmişte dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin süreç de gündeme geldi. 18 saatlik görüşmenin ardından teklif kabul edildi Adalet Komisyonu'nda teklifin tümü ve maddeleri üzerindeki görüşmeler toplam 18 saat sürdü. Uzun süren görüşmelerin, karşılıklı itirazların ve zaman zaman yaşanan gerginliklerin ardından 12 maddelik çerçeve yasa teklifi komisyonda kabul edildi. Teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'nun gündemine gelmesi bekleniyor. Düzenlemenin Genel Kurul'da 400'ün üzerinde milletvekilinin desteğiyle kabul edilmesi öngörülüyor. Yasanın ardından beş aşamalı süreç başlayacak Teklifin TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilmesi ve yasalaşmasının ardından düzenleme hemen uygulamaya geçmeyecek. Yasada öngörülen mekanizmaların işletilmesiyle birlikte beş aşamalı bir süreç başlayacak. Yasanın Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından Değerlendirme ve Koordinasyon Kurulu çalışmalarına başlayacak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak. Kurulun koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yürütülecek. TBMM bünyesinde 17 kişilik İzleme Kurulu kurulacak Süreç kapsamında TBMM bünyesinde de bir İzleme Kurulu oluşturulacak. 17 üyeden oluşması planlanan kurulda hangi milletvekillerinin görev alacağına TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş karar verecek. Kurulun, sürecin Meclis ayağındaki izleme ve değerlendirme faaliyetlerini yürütmesi planlanıyor. Teyit ve tespit mekanizması işletilecek Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki kurul, PKK/KCK terör örgütünün ve örgüte bağlı oluşumların fiili varlığının sona erip ermediğini tespit edecek. Kurul ayrıca örgütün elindeki silah ve mühimmatın teslim edilip edilmediğini de inceleyecek. Yapılacak çalışmalar sonucunda hazırlanacak rapor Milli Güvenlik Kurulu'na (MGK) sunulacak. MGK karar verecek, karar Resmi Gazete'de yayımlanacak MGK, kurul tarafından hazırlanan raporu inceleyecek. Örgütün ve tüm bileşenlerinin dağılmış hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda MGK tarafından bu yönde karar alınacak. Söz konusu kararın Cumhurbaşkanlığı kararıyla Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından düzenlemenin bir sonraki aşamasına geçilecek. MGK'nın bir sonraki toplantısının ekim ayında yapılması bekleniyor. Terör örgütü PKK üyelerine 6 aylık süre MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından, yasadan yararlanmak isteyen terör örgütü PKK üyeleri için öngörülen 6 aylık süre işlemeye başlayacak. Bir sonraki MGK toplantısının ekim ayında yapılması halinde başvuru sürecinin 2027'nin Nisan ayı başına kadar devam etmesi bekleniyor. Düzenlemeye göre, 5 yıl veya daha az hapis cezası alan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl; 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların infazı ise 10 yıl süreyle ertelenecek. Erteleme süresi içerisinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde karar kaldırılacak ve soruşturma ile kovuşturma süreçleri devam edecek. Hükümlünün belirtilen süreyi herhangi bir suç işlemeden tamamlaması halinde ise cezanın infaz edilmiş sayılması öngörülüyor. Terör örgütü elebaşı Öcalan ve örgüt yönetimi kapsam dışında Düzenlemede, 1 Haziran 2005 tarihinden önce ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar ile ağırlaştırılmış müebbet gerektirecek suçları işleyenlerin kapsam dışında tutulması öngörülüyor. Bu hüküm nedeniyle terör örgütü elebaşı Abdullah Öcalan ile örgütün yönetim kadrosunun düzenlemeden yararlanamayacağı belirtiliyor. Yeni yasal düzenlemelerin önü açılacak Sürecin öngörüldüğü şekilde ilerlemesi ve terör tehdidinin ortadan kalktığının tespit edilmesi halinde yeni bir aşamaya geçilecek. Süreci yürüten kurullar çalışmalarına devam ederek gözlem ve değerlendirme raporları hazırlayacak. Bu aşamanın ardından Ceza İnfaz Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu ve Türk Ceza Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuatta yeni düzenlemelerin gündeme gelmesi bekleniyor. Siyasi Partiler Kanunu'nda yapılabilecek değişiklikler de sürecin sonraki aşamalarında ele alınabilecek başlıklar arasında yer alıyor. Böylece Adalet Komisyonu'nda kabul edilen 12 maddelik çerçeve yasa teklifinin yalnızca mevcut sürece ilişkin hukuki zemini oluşturması değil, Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda ilerleyen aşamalarda yapılması planlanan yeni yasal düzenlemelere de zemin hazırlaması amaçlanıyor.