Tahran’da Kritik Diplomasi

ABD ile İran arasında son dönemde tırmanan gerilimin ardından ilan edilen kırılgan ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya dönüştürülmesi amacıyla diplomatik temaslar hız kazandı. Sürece birçok bölgesel aktör dahil olurken, Pakistan’ın arabuluculuk rolü öne çıktı. Pakistan Heyeti Tahran’da Üst Düzey Temaslarda Bulundu İran basınında yer alan bilgilere göre, arabulucu Pakistan heyeti Tahran’da İranlı yetkililerle kritik görüşmeler gerçekleştirdi. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında yapılan görüşmenin uzun saatler sürdüğü belirtildi. Görüşmede tarafların, bölgedeki gerginliğin daha fazla tırmanmasının önlenmesi ve olası bir savaşın tamamen sona erdirilmesine yönelik diplomatik seçenekleri ele aldığı ifade edildi. Ayrıca ateşkesin sürdürülebilirliği için güven artırıcı adımların da masaya yatırıldığı kaydedildi. Tasnim: “Bazı Başlıklarda İlerleme Var” İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansı, müzakere sürecine yakın kaynaklara dayandırdığı haberinde bazı konularda ilerleme sağlandığını ancak tüm ihtilaflı başlıklar çözülmeden nihai bir anlaşmanın mümkün olmayacağını bildirdi. Özellikle güvenlik garantileri, karşılıklı adımların takvimi ve nükleer faaliyetler gibi kritik dosyaların görüşmelerin merkezinde yer aldığı belirtiliyor. Umman ve Katar Diplomasisi Devrede Sürece yalnızca Pakistan değil, bölgenin diğer önemli aktörleri de dahil oldu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin Umman Dışişleri Bakanı Bedir bin Hamad el-Busaid ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği açıklandı. Ayrıca Katar’ın da ABD ile koordinasyon içinde hareket eden bir müzakere ekibini Tahran’a gönderdiği ve taraflar arasındaki temel anlaşmazlıkların giderilmesi için diplomatik çabalara katkı sunduğu ifade edildi. Bu girişimler, bölgesel diplomasinin çok taraflı bir zemine yayıldığını gösteriyor. ABD’den Temkinli Açıklama: “İlerleme Var Ama Yetersiz” ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, sürece ilişkin yaptığı değerlendirmede İran ile anlaşma yönünde bazı ilerlemeler kaydedildiğini ancak henüz yeterli seviyeye ulaşılmadığını söyledi. Rubio, “Bazı ilerlemeler kaydedildi. Bunu abartmam, küçümsemem de. Daha yapılacak çok iş var. Henüz orada değiliz. Umarım oraya ulaşırız.” ifadelerini kullanarak müzakerelerin kırılgan yapısına dikkat çekti. ABD tarafının, özellikle kritik başlıklarda daha fazla uzlaşı aradığı ancak sürecin hâlâ belirsizlikler içerdiği belirtiliyor. İran: “Farklılıklar Derin ve Önemli” İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise iki ülke arasındaki görüş ayrılıklarının “derin ve önemli” olduğunu vurguladı. Sözcü, mevcut aşamada anlaşmaya yakın olunduğunu söylemenin erken olduğunu ifade ederek sürecin temkinli yürütüldüğünü belirtti. İran tarafının özellikle nükleer program ve uranyum stokları gibi konularda hassasiyetini koruduğu, bu başlıkların müzakerelerde en zor alanlar olduğu değerlendiriliyor. Kritik Başlık: Uranyum Stokları ve Güvenlik Garantileri NTV muhabiri Melike Şahin’in Tel Aviv’den aktardığı bilgilere göre, görüşmelerde en kritik konulardan biri uranyum stoklarının durumu oldu. Bu başlık, taraflar arasındaki güven sorununun en önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Ayrıca olası bir anlaşmanın ardından İran’a verilecek güvenlik garantileri, yaptırımların kaldırılması ve karşılıklı adımların zamanlaması da masadaki diğer temel sorunlar arasında yer alıyor. Pakistan-İran Görüşmeleri Gece Boyunca Sürdü Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki görüşmenin gece geç saatlere kadar sürdüğü bildirildi. Görüşmede anlaşmazlıkların nasıl giderilebileceğine ilişkin çeşitli önerilerin ele alındığı ve teknik düzeyde bazı formüllerin tartışıldığı aktarıldı. Ayrıca Pakistan İçişleri Bakanı’nın kısa süre içinde iki kez Tahran’a ziyaret gerçekleştirmesi, arabuluculuk sürecine verilen önemin arttığını gösterdi. Askeri Gölge ve Diplomasi Bir Arada Yürütülüyor Diplomatik temaslar yoğunlaşırken, bölgede askeri senaryoların da tamamen gündemden çıkmadığı ifade ediliyor. ABD basınında, müzakerelerin başarısız olması durumunda olası askeri seçeneklerin yeniden değerlendirilebileceğine dair yorumlar yer aldı. Öte yandan diplomasi trafiğinin artması, tarafların çatışmayı tırmandırmak yerine müzakere zeminini güçlendirmeye çalıştığı şeklinde yorumlanıyor.