Kademeli Emeklilikte Son Durum

Milyonlarca çalışanı ilgilendiren kademeli emeklilik konusu, emeklilik sistemindeki düzenlemeler ve beklentiler arasında gündemdeki yerini koruyor. Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin hayata geçirilmesinin ardından, 1999 yılı ve sonrasında sigorta girişi bulunan çalışanlar için de kademeli emeklilik talebi gündeme geldi. Bu kapsamda çalışmalarını sürdüren Emeklilikte Adalet Derneği, özellikle 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı bulunan kişilerin emeklilik koşullarında kademeli bir sistem uygulanmasını talep ediyor. Dernek yöneticileri, konuyla ilgili siyasilerle görüşmeler gerçekleştirerek bilgi alışverişinde bulunuyor. Ancak şu ana kadar kamuoyuna açıklanmış resmi bir kanun teklifi veya kesinleşmiş bir düzenleme bulunmuyor. EYT Sonrası Emeklilik Şartları Nasıl Uygulanıyor? Mevcut emeklilik sisteminde sigorta başlangıç tarihine göre farklı yaş ve prim koşulları uygulanıyor. 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunanlar, EYT düzenlemesi kapsamında yaş şartı olmaksızın emeklilik imkanından yararlanabiliyor. Bu grupta kadınlar için 20, erkekler için 25 yıllık sigortalılık süresi ile sigorta başlangıç tarihine göre 5 bin ila 5 bin 975 gün arasında değişen prim şartı bulunuyor. Yaş şartını tamamladığı halde gerekli prim gününü dolduramayan sigortalılar için ise belirli koşullarda 15 yıl sigortalılık ve 3 bin 600 prim günü üzerinden kısmi emeklilik imkanı uygulanıyor. 1999 Sonrası Sigorta Girişi Olanların Emeklilik Şartları 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta girişi bulunan kadın çalışanlar için 58, erkek çalışanlar için ise 60 yaş şartı uygulanıyor. Bu grupta emeklilik için 7 bin prim günü şartı bulunurken, alternatif olarak 25 yıl sigortalılık süresi ve 4 bin 500 prim günü koşulu da uygulanabiliyor. 1 Mayıs 2008 ve sonrasında sigorta girişi bulunanlarda ise kadınlar için 58, erkekler için 60 yaşından başlayan emeklilik yaşı, kademeli şekilde 65'e kadar yükseliyor. Bu grupta temel prim şartı ise 7 bin 200 gün olarak uygulanıyor. Bir Günlük Fark, Yıllarca Bekleme Anlamına Gelebiliyor Kademeli emeklilik talebinin temelinde, 8 Eylül 1999 ile 9 Eylül 1999 arasındaki bir günlük sigorta başlangıcı farkının emeklilik tarihinde önemli farklılıklara yol açması bulunuyor. Emeklilikte Adalet Derneği, bu durumun sigortalılar arasında uzun yıllara varan emeklilik farkları oluşturduğunu savunuyor. Derneğe göre bir günlük sigorta başlangıcı farkı nedeniyle bazı çalışanların emeklilik tarihleri arasında 17 ila 20 yıla ulaşan farklar ortaya çıkabiliyor. Dernek, söz konusu farkın azaltılması ve emeklilik koşullarında daha kademeli bir geçiş sağlanması amacıyla yeni bir düzenleme yapılmasını talep ediyor. Kademeli Emeklilikte Hangi Yaşlar Talep Ediliyor? Emeklilikte Adalet Derneği'nin talep ettiği modelde, sigorta başlangıç yılına göre emeklilik yaşının kademeli olarak artırılması öngörülüyor. Derneğin taleplerine göre 1999-2000 yıllarında sigorta girişi bulunan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşında ve 6 bin 400 prim günüyle emekli olması isteniyor. 2001 yılı için kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6 bin 475 prim günü; 2002 yılı için kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ve 6 bin 550 prim günü talep ediliyor. 2003 yılında sigorta girişi bulunanlar için kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6 bin 625 prim günü; 2004 yılı için kadınlarda 47, erkeklerde 49 yaş ve 6 bin 700 prim günü şartı öngörülüyor. 2005 yılı için kadınlarda 48, erkeklerde 50 yaş ve 6 bin 775 prim günü; 2006 yılı için kadınlarda 49, erkeklerde 51 yaş ve 6 bin 850 prim günü talep ediliyor. 2007 yılında sigorta başlangıcı bulunan kadınlar için 50, erkekler için 52 yaş ve 6 bin 925 prim günü; 2008 yılı için ise kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7 bin prim günü şartı isteniyor. Henüz Resmi Bir Taslak Bulunmuyor Kademeli emeklilik konusunda kamuoyunda beklenti sürerken, şu aşamada yürürlüğe girmiş yeni bir düzenleme bulunmuyor. Emeklilikte Adalet Derneği'nin siyasilerle gerçekleştirdiği görüşmeler devam ederken, konuya ilişkin resmi makamlar tarafından açıklanmış kesin bir takvim veya yasalaşmış bir kanun teklifi de bulunmuyor. Dolayısıyla kademeli emeklilikte hangi sigorta başlangıç tarihine hangi yaş ve prim şartlarının uygulanacağı henüz kesinleşmiş değil. Derneğin açıkladığı yaş ve prim tablosu ise mevcut durumda bir talep ve öneri modeli niteliğinde bulunuyor.