İran ve ABD’den Tansiyonu Düşürme Kararı

Son günlerde karşılıklı saldırılarla yeniden tırmanan gerilimin ardından İran ile ABD’nin, çatışmaları durdurma ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin anlaşmazlıkların çözümü için diplomatik temasları sürdürme konusunda uzlaşmaya vardığı bildirildi. Tarafların saldırılardan kaçınma yönünde irade ortaya koyması, kırılgan geçici ateşkesin korunacağı ve deniz trafiğinde güvenli geçişin sürdürüleceği yönündeki beklentileri güçlendirdi. Görüşmeler Katar’a Taşınıyor ABD merkezli Axios’un, üst düzey bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberine göre, İran ile ABD arasındaki görüşmeler Katar’da yeniden başlayacak. Yetkili, 17 Haziran’da üzerinde mutabakata varılan ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden gemi trafiğine açılmasını öngören 14 maddelik çerçeve metne atıfta bulunarak, “Teknik görüşmelerin tüm başlıklarıyla sürdürülmesi planlanıyor. Şu an için çatışmalar duracak ve gemiler serbestçe seyir edebilecek” ifadelerini kullandı. “Gemiler Güvenle Seyredecek” Mesajı Reuters’a konuşan bir başka ABD’li yetkili de tarafların şimdilik saldırılardan uzak duracağını, bu sayede ticari gemilerin güvenli geçiş yapabileceğini ve İsviçre’de başlayan teknik görüşmelerin devam edeceğini aktardı. Söz konusu görüşmelerin başlangıçta İran’ın nükleer programına odaklanması planlanırken, bölgedeki askeri hareketlilik nedeniyle Hürmüz Boğazı güvenliğine yoğunlaştığı belirtildi. İsviçre’den Katar’a Revize Süreç Sürece yakın kaynaklar, İsviçre’de yapılması planlanan teknik toplantıların Katar’a taşındığını ve görüşme gündeminin doğrudan Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik ve deniz trafiğine çevrildiğini aktardı. Buna göre taraflar, artan askeri gerilim nedeniyle süreci daha dar kapsamlı ve kriz odaklı bir formatta yürütme kararı aldı. Bölgede Çatışma ve Misilleme Döngüsü Hürmüz Boğazı’nda son günlerde yaşanan askeri hareketlilik, iki ülkeyi doğrudan karşı karşıya getirdi. Perşembe günü İran topraklarından fırlatılan bir füzenin bölgede seyreden bir kargo gemisine isabet etmesi sonrası karşılıklı saldırılar ve misillemeler yaşandı. Washington ve Tahran yönetimleri, birbirlerini 17 Haziran’da imzalanan geçici ateşkes anlaşmasını ihlal etmekle suçladı. ABD Üslerine İHA ve Füze Saldırısı Gerilimin tırmanmasıyla birlikte İran’ın, Kuveyt ve Bahreyn sınırları içindeki ABD askeri üslerine insansız hava araçları ve füze saldırıları düzenlediği bildirildi. Bu gelişme, bölgede tansiyonu daha da yükseltirken, diplomatik sürecin geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. İran’dan Çelişkili Açıklamalar Diplomatik temaslara rağmen İran cephesinden sürece ilişkin farklı açıklamalar gelmeye devam ediyor. İran Devrim Lideri Eserlerini Koruma ve Yayma Ofisi Üyesi Mehdi Fezaili, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, teknik heyetler düzeyindeki görüşmelere katılımın şu aşamada söz konusu olmadığını ifade etti. Fezaili, ABD’nin askeri faaliyetlerini sürdürmesi ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmamasını gerekçe gösterdi. İsrail’den Lübnan ve Bölgesel Güvenlik Vurgusu Bölgedeki bir diğer diplomatik başlık ise Lübnan sınırı oldu. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, ABD arabuluculuğunda yürütülen Lübnan çerçeve anlaşmasının “güvenlik temelli bir barış süreci” olduğunu savundu. Saar, kalıcı istikrar için Hizbullah’ın silahsızlandırılmasının şart olduğunu öne sürerken, İsrail’in kuzey sınırındaki güvenlik politikalarının sürece bağlı olarak şekillendiğini ifade etti.