100 Anadolu Eseri Türkiye’ye Dönüyor

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, ABD’den Türkiye’ye iadesi sağlanan 100 kültür varlığını İstanbul Arkeoloji Müzelerinde düzenlenen programla tanıttı. Aynı etkinlikte, farklı ülke ve koleksiyonlara dağılan Boubon Antik Kenti kökenli eserleri bir araya getiren “Kaçış Yok: Boubon” sergisinin açılışı da gerçekleştirildi. Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos’un da katıldığı programda konuşan Ersoy, tarihi eserlerin bilimsel araştırmalar, hukuki süreçler ve uluslararası iş birliği sayesinde yeniden Anadolu topraklarına kazandırıldığını söyledi. ABD'DEKİ MÜZAYEDEYE SON ANDA ENGEL Mayıs 2026'da ABD'deki bir müzayede evinde satışa çıkarılan Anadolu kökenli eserler için harekete geçildiğini belirten Ersoy, hazırlanan bilimsel rapor ve belgelerin Manhattan Bölge Savcılığı ile ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimine (HSI) iletildiğini açıkladı. Ortak çalışma sonucunda eserlerin satışının durdurulduğunu ve Türkiye'ye iadelerinin sağlandığını kaydeden Ersoy, sürecin kültürel mirasın korunması açısından önemli bir kazanım olduğunu vurguladı. HOROZTEPE ESERLERİ 70 YIL SONRA YURDUNA DÖNDÜ İade edilen 100 eser arasında Tokat'ın Erbaa ilçesindeki Horoztepe kökenli 40 tarihi eser de bulunuyor. MÖ 2300-2000 yıllarına tarihlenen eserler, Erken Tunç Çağı Anadolu'sunun gelişmiş metal işçiliğini gözler önüne seriyor. Törensel müzik aletleri, silahlar ve metal kaplardan oluşan eserlerin iadesinde, Prof. Dr. Tahsin Özgüç'ün bilimsel araştırmaları ile geçmiş kazılara ilişkin arşiv kayıtlarından yararlanıldı. Yaklaşık 70 yıl sonra gerçekleşen iade, farklı tarihi ve bilimsel kanıtların bir araya getirilmesiyle mümkün oldu. GETTY MÜZESİNDEN 44 TARİHİ LEVHA GERİ ALINDI Türkiye'ye dönen bir diğer önemli eser grubu ise Burdur'un Düver köyü kökenli 44 pişmiş toprak mimari levhadan oluşuyor. MÖ 6. yüzyıla tarihlenen eserlerin, Arkaik Dönem yapılarında çatı ve kaplama düzenlerinde kullanıldığı belirtildi. Daha önce ABD, Danimarka ve Virginia Güzel Sanatlar Müzesi koleksiyonlarından gerçekleştirilen iadelerin ardından J. Paul Getty Müzesindeki eserlerin de Türkiye'ye kazandırıldığı açıklandı. İade edilen parçaların, İstanbul Arkeoloji Müzelerindeki diğer örneklerle bir araya getirilmesi planlanıyor. APHRODİSİAS PORTRESİ DE TÜRKİYE'YE DÖNDÜ İade edilen 100 kültür varlığı arasında Aphrodisias Antik Kenti'ne ait bir portre de yer aldı. Bakanlık uzmanlarının arşiv belgeleri, eski koleksiyon kayıtları ve 1976 yılında hazırlanan olay yeri tutanağını incelemesiyle eserin geçmişine ilişkin önemli bulgulara ulaşıldı. Tarihi belgelerin arkeolojik verilerle birlikte değerlendirilmesi, portrenin yurt dışındaki geçmişinin aydınlatılmasına ve iade sürecinin somut kanıtlarla desteklenmesine katkı sağladı. BOUBON HEYKELLERİ YENİDEN BİR ARAYA GETİRİLDİ Program kapsamında açılan “Kaçış Yok: Boubon” sergisi, Burdur'un Gölhisar ilçesindeki Boubon Antik Kenti'nden 1960'lı yıllarda kaçırılan bronz heykellerin hikâyesini gözler önüne seriyor. Roma imparatorları ve imparatorluk ailesine ait heykellerin baş, gövde ve uzuvlarının farklı ülke ve koleksiyonlara dağıtıldığını belirten Ersoy, yürütülen çalışmalarla parçaların yeniden bir araya getirildiğini ifade etti. Sergide Lucius Verus, Septimius Severus, Caracalla ve Marcus Aurelius'a ait eserler de bulunuyor. Heykellerin kökenlerinin belirlenmesinde eski fotoğraflar, müze kayıtları, köylülerin tanıklıkları ve bilimsel analizlerden yararlanıldı. KÜLTÜREL MİRAS MÜCADELESİ SÜRECEK Boubon eserlerinin iade sürecinde arkeologların, araştırmacıların, gazetecilerin ve bölge sakinlerinin katkısına dikkat çeken Ersoy, Manhattan Bölge Savcılığı ve HSI ekiplerine de teşekkür etti. Eserlerin yalnızca müze vitrinlerine taşınmasının yeterli olmadığını vurgulayan Ersoy, kültürel varlıkların ait oldukları tarihi ve kültürel bütünlük içerisinde değerlendirilmesinin önemine işaret etti. Türkiye'nin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan kültür varlıklarının izini sürmeye devam edeceğini belirten Ersoy, bilimsel, hukuki ve diplomatik çalışmalarla Anadolu'nun mirasını yeniden ait olduğu topraklara kazandırmayı sürdüreceklerini söyledi.